Emin Nedret İşli – Bir Sahafın Sandığından: 2

Sahaf-Turkuaz, Türkiye

1970’li yıllarda Sahaflar Çarşı’nın efsane isimlerinden Kemal Elker Bey’le tanışmak şansına sahib olmuştum. Kemal Bey, Âyân’dan Bursalı Ali Rıza Efendi’nin torunu Başbakanlık Arşivi’nin önemli uzmanlarından Selahattin Elker’in oğluydu. Ailesinde şair Senih ü’l-Mevlevî, Hattat Ressam Mürteza Elker gibi önemli simalar bulunuyordu. Çarşı’nın kıdemli müşterilerinden biri, akıl danışılan uzmanı, herkesin gıpta ile söz ettiği bir kitap kurduydu Kemal Elker. Vakıflarda görev yaptığı için Evkafçı Kemal Bey’de denilen bu zatın evini kimse bilmez, bir efsane halini almış kitaplığını kimse göremezdi. Kemal Bey Vakıflar idaresinde çalışan ağabeyim H. Necdet İşli ve Sahaflar Çarşısı müdavimliğim dolayısıyla bizimle dost olmuş, evimize gidip gelmeye başlamıştı. Eli açık bir yapıya sahip olan Kemal Bey bu ev ziyaretlerinin birinde bana bir çarşaf büyüklüğünde basılmış bir Bursa haritası hediye etti. Bu harita Mühendishane’de basılmış Bursa şehrinin ilk haritasıydı. O tarihte kıymetini ve önemini bilmeden aldığım ve bir-kaç yıl sonra ilk profesyonellik yıllarımda elden çıkardığım bu haritayı hiçbir zaman unutmadım ve bir daha da elde edemedim. Elimden kaçan büyük Bursa haritası beni Bursa kenti üzerine basılmış kitaplara ilgi duymama neden oldu. Ve sahaflığa başladığım tarihten itibaren yavaş yavaş, sakin ve sessiz elime geçen Bursa kitaplarını eve götürür oldum. Uzun yıllar, sahaflık mesleğinin de bu büyük faydasından da yararlanarak Bursa hakkında Osmanlıca kitapları, dergileri toparladım. Bu toparladığım malzemelerin bazılarını yıllar içinde Tüyap Bursa Kitap Fuarı’nda 2011 ve 2012 yıllarında sergiledim. Şimdi ise bu yıllardan sonra yeni elime geçen ve Seyfettin Özege’nin “Eski Harflerle Basılmış Türkçe Eserler Kataloğu”, Nezaket Özdemir’in “Bursa Kaynakçası” ve Milli Kütüphane kayıtlarında yer almayan akademik alanda tanıtılmamış eserleri tanıtmak, ilim alemine sunmak amacındayım. Bu kitaplara ilk örnek günümüzde Bursa halkına hizmet vermekte olan BUDO işletmesinin tarihi sayılabilecek “Hüdâvendigâr Seyr-i Sefâin Osmanlı Anonim Şirketi” hakkında kitapçıklardır. Bu kitapların biri İstanbul, Ebüzziya Matbaası’nda diğer ikisi de Bursa’da Muin-i Hilâl Matbaası’nda basılmış olup hiçbir kaynakçada kayıtlı değillerdir. Bu sempozyumda bu ve benzeri kitapları tanıtıp, haklarında bulabildiğim malumatı ilgililere sunmak istiyorum.

Özgeçmiş

Eylül 1959’da İstanbul Cerrahpaşa semtinde doğdu. Aksaray İlkokulu, Koca Mustafa Paşa Ortaokulunda okudu, Pertevniyal Lisesi’nden (1978) mezun oldu. Aynı yıl Enderun Kitapevinde Sahaf İsmail Özdoğan’a çıraklık yaptı. Eski kitap toplamaya, eskiye dair koleksiyonlar oluşturmaya başladı. Genç yaşta Sahaflar Çarşısı’nın müdavimleri arasına girdi. İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü (1987) bitirdi. Aynı bölümün Eski Türk Edebiyatı Anabilim dalında, Prof. Dr. Ali Alparslan’ın gözetiminde “İstanbul’da Gömülü Şairlerin Mezartaşları” konusunda yüksek lisans yaptı (1991). Librairie de Pera’da (1986 – 1998) kitap müzayedesi kataloklarının hazırlanmasında çalıştı, Yapı Kredi Yayınları ve Sermet Çifter Kütüphanesi’nde eski kitaplar ve kütüphane danışmanı olarak görev yaptı. 2001 yılında kurduğu Sahaf Turkuaz’da halen çalışmaktadır. Kitap-lık, Sanat Dünyamız, Cogito, Tarih ve Toplum, Toplumsal Tarih, Arkitekt, Albüm, İstanbul, P (antika), Tombak, Müteferrika, Simurg, Dergah, Kapalıçaşı, ve 4.Kat, İlgi, Asklepos, Kültür, Türk Edebiyatı, 1453, NTV Tarih, #Tarih, TR,Yunus Emre Enstitüsü Dergisi, Cumhuriyet Kitap Eki, Yeni Deniz Mecmuası gibi dergilerde kitap, kitapçılık, mezartaşları ve İstanbul tarihi ile ilgili yazılar yazdı. Mehmet Rauf’un “Halas” romanını basıma hazırladı (Türkiye İş Bankası Yayınları, 1998). Gazi Ahmet Muhtar Paşa’nın “Sergüzeşt-i Hayatımın Cild-i Evveli” (Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Temmuz 1996) adlı anılarının, “Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Yazmalar Kataloğu”’nun ve “Nadir Kitaplar Kataloğu”’nun, “Edirne: Serhattaki Payitaht” ve “Diyarbakır: Müze Şehir” adlı iki şehir monografisinin hazırlanmasında görev aldı. Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat’ın Şevket Rado’ya yazdıkları mektupları bulup, yayına hazırladı. Bu çalışması Yapı Kredi Yayınları tarafından 2002 yılında kitaplaştı. (2. baskısı yine YKY tarafından 2014’te yayımlandı). “Kartpostallarla İstanbul, Denizler, Kıyılar, İnsanlar” isimli kitabı Koç Kültür Sanat Tanıtım tarafından yayımlandı. (Koçbank Yayını, 2002). “Osman Nuri Ergin Hayatı ve Eserleri” isimli biyografik broşürü 2003 yılında yayınlandı. (Kültür A.Ş.) Bâbıâli kitapçılık tarihine yönelik çalışmaları ve koleksiyonunun bir bölümünü Türkiye Yayıncılık Kurultayı sırasında sergiledi. Serginin kataloğu Bilgi Üniversitesi Yayınları tarafından “Kitaphaneden Yayınevine Bâbıâli” başlığı ile yayımlandı (Mayıs, 2004). Asaf Halet Çelebi’nin “Defter-i Meşâhir’ni” buldu. Eserin İsmail Kara ve Yusuf Çağlar tarafında neşrinde bu heyetin içinde yer aldı (Zaman Kitap, 2006). Yusuf Çağlar ile birlikte “Fotoğraflarla Beyoğlu Sahaf Festivali 2008 – 2011” isimli album / kitabı yayınladı. (İstanbul 2012), TÜYAP Bursa Kitap Fuarı’nın 10. Yılı nedeniyle Fahri Aral ve Sadık Karamustafa ile birlikte “Bursa’yı Yazmak” isimli çalışmada yer aldı (TÜYAP Yayını, Mart 2012). “İstanbul’un 100 Kitabı” (Osmanlıca Eserler) Kültür A. Ş. yayınları arasında yerini aldı. (İstanbul, 2012). “Sahaflığın Dünü Bugünü, Çarşısıyla, Fuarıyla Kitap Aşkı” albümünü çıkardı (#Tarih Dergisi, Kasım, 2014). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları 60. Yılında “Hasan Âli Yücel 1897 – 1961 Albüm” başlıklı sergiyi ve albüm/kitabı Rûken Kızıler ile birlikte hazırladı ve yayınladı. (İstanbul, 2016). Cumhuriyet Gazetesi Kitap Ekinde 2,5 yıldan beri sahaflık, kitap tarihi, kültür hayatı ile ilgili “Kirli Çıkı” isimli bir köşesi bulunmaktadır. Yeni Deniz Mecmuası, #Tarih Dergisi yayın kurulu ve Müteferrika, Kitabiyat Dergisinde danışma kurulunda yer almaktadır. Bir sahaf olarak yıllardan beri İstanbul’da eski kitap alım-satımı ile uğraşmakta Türk kitapçılık tarihine ait belge, kitap, broşür, fotoğraf gibi malzemeyi bir araya getirmeye çalışmaktadır. Mesleği itibariyle elinden geçen yüzlerce kıymetli eserden bazılarını elinden geldiğince yazarak, tanıtarak meraklısına ulaştırmaya çalışmaktadır.